Olifanten aan het water

Naerebout verhaal

Frans Naerebout
Frans Naerebout, ca. 1802, Philippus Velijn naar Johan Pieter Bourjé, tekening.
Standbeeld van Frans Naerebout op de boulevard van Vlissingen, foto: Jaap Wolterbeek, 18 juli 2007, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 107973

Frans Naerebout
Dit is het beeld van Frans Naerebout in Vlissingen.

Biografie
Op 30 augustus 1748 werd Frans Naerebout geboren te Veere. Later woonde hij in Vlissingen waar hij visser was en loodsdiensten verrichtte.

In 1775 huwde hij Sara Johanna Hoevenaar te Vlissingen.
Frans Naerebout is geboren in een arm vissers gezin en vooer als visser en loods voor de Zeeuwse kust. Als loods is hij belast met het binnenbrengen van de schepen der Oostindische Compagnie.

Hij verwierf faam toen op 24 en 25 juli 1779 het fregatschip Woestduyn, komende van Batavia, de rede van Vlissingen naderde onder leiding van een onervaren loods. Het schip srandde tijdens deze zware storm op de zandplaar Rassen voor Westkapelle.liep op een zandbank. Nadat het reddingsvaartuig van de VOC vanwege de stormachtig weersomstandig heden weigerde uit te varen voer Naerebout tezamen met zijn broer  Jacob en 6 andere dappere Vlissingers naar de Woestduyn.
Met gevaar voor eigen leven wisten zij van het schip 71 van de ruim honderd opvarenden te redden, tot het opkomend tij hen noodzaakte terug te keren.

De harde wind wakkerde aan tot een storm en Naerebout had grote moeite zijn makkers te bewegen tot een tweede tocht. Toch voer men in de namiddag weer uit en wist ook de overgebleven zestien opvarenden veilig aan wal te krijgen.

In uitbundig proza (te Water) of lyrische verzen (Bellamy, Rhijnvis Feith, Loosjes) werd hun onverschrokkenheid geprezen. Een grafnaald in de Grote Kerk van Vlissingen, opgericht ter nagedachtenis van de bij de ramp omgekomen Daniël Octavius Barwell, herinnert aan het feit dat niet allen de schipbreuk overleefden.

Nadien gaf Frans, zijn broer Jakob al overleden), nog diverse blijken van heldenmoed en stuurmanskunst. Zoals bijvoorbeeld bij de Zuiderburg, die in december 1788 naar China uitzeilde met 400 man en 500.000 gulden aan contanten aan boord en op deNoorderrassen het roer aan stukken werd geslagen en zes dagen hulpeloos ronddreef in het ijs. Naerebout wist het schip vanuit Westkapelle te bereiken en naar Plymouth te brengen. In plaats van een roer gebruikte hij een paar zware kabels.

Minder fortuinlijk was hij in 1794 met de Voorland: het lukte hem het schip naar buiten te brengen, door tegenwind was het onmogelijk de loods in Engeland af te zetten zodat hij moest meevaren naar Kaap de Goede Hoop.

In uitbundig proza (te Water) of lyrische verzen (Bellamy, Rhijnvis Feith, Loosjes) werd hun onverschrokkenheid geprezen. Een grafnaald in de Grote Kerk van Vlissingen, opgericht ter nagedachtenis van de bij de ramp omgekomen Daniël Octavius Barwell, herinnert er dat niet allen de schipbreuk overleefden.

 

De Woestduin loopt vast op de Noorderrassen, 24 juli 1779,
Schilderij van Cornelis de Jonker, naar Engel Hoogerheyden,
etc., naar Mathias de Sallieth, 1780 – 1830.

Nadien gaf Frans, zijn broer Jakob al overleden), nog diverse blijken van heldenmoed en stuurmanskunst. Zoals bij de Zuiderburg, die in december 1788 naar China uitzeilde met 400 man en 500.000 gulden aan contanten aan boord en op de Noorderrassen het roer aan stukken werd geslagen en zes dagen hulpeloos in het ijs ronddreef.
Naerebout wist het schip vanuit Westkapelle te bereiken en naar Plymouth te brengen. In plaats van een roer gebruikte hij een paar zware kabels. Minder fortuinlijk was hij in 1794 met de Voorland: het lukte hem het schip naar buiten te brengen, maar door tegenwind was het onmogelijk de loods in Engeland af te zetten zodat hij moest meevaren naar Kaap de Goede Hoop

In uitbundig proza (te Water) of lyrische verzen (Bellamy, Rhijnvis Feith, Loosjes) werd hun onverschrokkenheid geprezen. Een grafnaald in de Grote Kerk van Vlissingen, opgericht ter nagedachtenis van de bij de ramp omgekomen Daniël Octavius Barwell, herinnert aan het feit dat niet allen de schipbreuk overleefden.

 

Einde loopbaan en waardering

Al deze onbaatzuchtige daden leveren hem wel eer en af en toe een gedenkpenning op, maar geen inkomsten. Toen de Compagnie in 1802 het uitreden naar Indië stopzette, fdiende Naerebout als garnalenvisser zijn kostje bij elkaar te scharrelen. Hij vertrok in 1808 naar Goes waar hij lantaarnopsteker bij de monding van de Zandkreek werd en later bode en opzichter van het dijkbestuur van de Lodewijkspolder en sluiswachter en havenmeester van het Goese Sas, waar hij tevens het kustlicht bewaakte tot zijn overlijden in 1818. Twee maal ontving hij een gift van fl. 100,— en Koning Willem I benoemde hem kort voor zijn dood tot Broeder van de Nederlandse Leeuw met een jaarwedde van fl. 200,—, maar toen was het eigenlijk al te laat. Bij zijn dood werden echter weer vele Latijnse en Nederlandse grafzangen gedicht, was het voltallige stadsbestuur aanwezig en zorgde het Goesse Departement van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen voor de begrafeniskosten en een erezerk op zijn graf in de Wandelkerk te Goes.

Standbeeld

Standbeeld van Frans Naerebout aan het parkje bij Boulevard Banckert, ansichtkaart, ca. 1920, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 25183

Vlissingen kwam pas honderd jaar na zijn dood op de gedachte iets ter ere van de man te doen en zette in een lief parkje aan de Boulevard Bankert, bovenaan de `oprit’, een standbeeld voor hem neer (ontwerp A.G. van Lom; onthuld 9 augustus 1919). Het parkje moest voor verkeer en Deltawerken wijken. Het standbeeld werd in de oorlog vernield. Sinds 1952 kijkt hij weer over zee, vanaf het Bellamypark, bij het Beursplein (ontwerp Ph. ten Klooster; onthuld 5 juli 1952) en in 2007 werd het standbeeld

Frans Naerebout

Uit Wiki ZB

Vlissingen kwam pas honderd jaar na zijn dood op de gedachte iets ter ere van de man te doen en zette in een lief parkje aan de Boulevard Bankert, bovenaan de `oprit’, een standbeeld voor hem neer (ontwerp A.G. van Lom; onthuld 9 augustus 1919). Het parkje moest voor verkeer en Deltawerken wijken. Het standbeeld werd in de oorlog vernield. Sinds 1952 kijkt hij weer over zee, vanaf het Bellamypark, bij het Beursplein (ontwerp Ph. ten Klooster; onthuld 5 juli 1952) en in 2007 werd het standbeeld

Frans Naerebout

Frans Naerebout, ca. 1802, Philippus Velijn naar Johan Pieter Bourjé, tekening.

Standbeeld van Frans Naerebout op de boulevard van Vlissingen, foto: Jaap Wolterbeek, 18 juli 2007, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 107973

Frans Naerebout

Standbeeld van Frans Naerebout op de boulevard van Vlissingen, foto: Jaap Wolterbeek, 18 juli 2007, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 107973

Biografie